Wat is een potentiaalvrij contact en waarvoor gebruikt u het?

Een potentiaalvrij contact is een elektrisch schakelcontact dat zelf geen spanning afgeeft. Het maakt of verbreekt alleen een verbinding in een afzonderlijk stroomcircuit. Daardoor kan het worden gebruikt voor bijvoorbeeld een mini-pulsdimmer, impulsrelais, domoticasysteem, garagedeur of toegangscontrole. Hieronder leest u hoe een potentiaalvrij contact werkt en waarop u bij het aansluiten moet letten.

Wat is een potentiaalvrij contact?

Een potentiaalvrij contact wordt ook wel een droog contact genoemd. Het schakelcontact is elektrisch gescheiden van de voeding waarmee de schakelaar of het relais wordt aangestuurd. Bij bediening wordt alleen een verbinding gemaakt of verbroken tussen aansluitingen zoals COM en NO of NC. Welke aansluitingen aanwezig zijn, verschilt per product.

De benodigde spanning voor het aangesloten apparaat komt uit het externe circuit en wordt niet door het potentiaalvrije contact geleverd. Hierdoor kan een pulsschakelaar of relais een signaal doorgeven aan een mini-pulsdimmer, impulsrelais, domoticasysteem of ander apparaat zonder daar zelf spanning naartoe te sturen.

Potentiaalvrij betekent niet dat de volledige installatie altijd spanningsloos of ongevaarlijk is. Op het externe circuit kan wel spanning staan. Controleer daarom altijd het aansluitschema en de technische gegevens van het aangesloten apparaat.

Hoe werkt een potentiaalvrij contact?

Een potentiaalvrij contact werkt als een eenvoudige schakelaar binnen een extern stroomcircuit. Wanneer het contact wordt bediend, worden twee aansluitpunten met elkaar verbonden of juist van elkaar gescheiden. Het contact levert daarbij zelf geen voedingsspanning.

Een pulsschakelaar kan bijvoorbeeld met 230 volt worden gevoed, terwijl het afzonderlijke potentiaalvrije contact alleen een korte puls aan een mini-pulsdimmer, impulsrelais of domotica-ingang doorgeeft. De voedingsspanning van de pulsschakelaar wordt hierdoor niet automatisch naar de aangesloten module doorgestuurd.

Wat betekenen COM, NO en NC?

Op relais en modules met een potentiaalvrij contact kunnen de aansluitingen COM, NO en NC aanwezig zijn.

• COM is de gemeenschappelijke aansluiting van het schakelcontact.
• NO betekent Normally Open. Het contact is in rust geopend en sluit bij bediening. Dit wordt ook een maakcontact genoemd.
• NC betekent Normally Closed. Het contact is in rust gesloten en opent bij bediening. Dit wordt ook een verbreekcontact genoemd.

Niet ieder product beschikt over alle drie de aansluitingen. Sommige modules hebben alleen COM en NO en kunnen daardoor uitsluitend als maakcontact worden gebruikt. Controleer altijd het aansluitschema van het specifieke product voordat u een apparaat aansluit.

Waarvoor wordt een potentiaalvrij contact gebruikt?

Een potentiaalvrij contact wordt gebruikt wanneer het ene apparaat een ander apparaat moet aansturen zonder zijn eigen voedingsspanning door te geven. Het aangesloten apparaat behoudt daarbij zijn eigen voeding en regeling. Potentiaalvrije contacten worden veel toegepast bij verlichting, domotica, impulsrelais, toegangscontrole en alarmsystemen.

Mini-pulsdimmers en inbouwdimmers

Een potentiaalvrije pulsschakelaar kan worden gebruikt als externe drukknop voor een compatibele mini-pulsdimmer of inbouwdimmer. Bij aanraking wordt het NO-contact tijdelijk gesloten en ontvangt de dimmer een puls. Afhankelijk van de aangesloten dimmer kan een korte aanraking de verlichting schakelen en kan langer aanraken de lichtsterkte aanpassen.

Impulsrelais en stuurmodules

Een impulsrelais of geschikte stuurmodule reageert op een korte puls van de schakelaar. Hiermee kan bijvoorbeeld verlichting worden geschakeld vanuit één of meerdere bedienpunten. Controleer altijd of de stuuringang geschikt is voor een potentiaalvrij NO-contact.

Potentiaalvrij contact voor domotica

Domoticasystemen gebruiken potentiaalvrije contacten om een ingang te activeren zonder daar ongewenst spanning op te zetten. Een pulsschakelaar kan bijvoorbeeld een korte verbinding maken voor een impulsrelais, KNX-ingang, slimme inbouwmodule of andere stuurinstallatie.

Kan ik een Livolo pulsschakelaar gebruiken met een pulsdimmer of impulsrelais?

Een Livolo touch pulsschakelaar met potentiaalvrij contact kan als externe drukknop worden gebruikt voor een compatibele pulsdimmer, dimmodule met drukknopingang, impulsrelais of domoticamodule. Bij aanraking sluit de schakelaar tijdelijk het NO-contact, waarna de aangesloten module de puls verwerkt.

Afhankelijk van de aangesloten module kan de puls worden gebruikt voor het in- en uitschakelen of dimmen van verlichting. Bij sommige pulsdimmers schakelt een korte aanraking de verlichting en wordt met langer aanraken de lichtsterkte aangepast. De precieze werking wordt bepaald door de dimmer of module.

Niet iedere pulsdimmer, inbouwdimmer of stuurmodule heeft dezelfde aansluiting. Sommige ingangen moeten met een fase of referentiespanning worden verbonden, terwijl andere geschikt zijn voor een potentiaalvrij contact. Controleer daarom altijd het aansluitschema van het exacte model.

Garagedeuren en toegangssystemen bedienen

Veel garagedeuropeners, poorten en toegangscontrolesystemen hebben een ingang voor een externe drukknop. Een potentiaalvrij NO-contact kan deze drukknopfunctie overnemen door de twee stuuraansluitingen kort met elkaar te verbinden.

Alarmen en technische installaties

Een potentiaalvrij contact kan ook worden gebruikt om een status of melding door te geven. Denk aan een alarmsysteem, ventilatie-installatie, pomp, zoneregeling of gebouwbeheersysteem. Controleer vooraf welk contacttype en welke maximale belasting het aangesloten apparaat vereist.

Wat is het verschil tussen potentiaalvrij en spanningsvoerend?

Een potentiaalvrij contact levert zelf geen spanning. Het opent of sluit alleen een afzonderlijk circuit. De spanning en stroom binnen dat externe circuit worden bepaald door het aangesloten apparaat en moeten binnen de technische grenzen van het schakelcontact blijven.

Een spanningsvoerende schakeluitgang geeft bij bediening wel een voedingsspanning door. Bij een gewone 230V-lichtschakelaar wordt bijvoorbeeld de fase vanaf aansluiting L naar de schakeluitgang L1 geleid. De aangesloten lamp ontvangt daardoor 230 volt. Zo’n uitgang is niet potentiaalvrij.

Het verschil is belangrijk omdat de twee soorten uitgangen niet zonder controle onderling kunnen worden vervangen. Een mini-pulsdimmer, impulsrelais, domotica-ingang of garagedeuropener die een potentiaalvrij contact vereist, kan beschadigd raken wanneer daar rechtstreeks 230 volt op wordt aangesloten.

Is iedere pulsschakelaar potentiaalvrij?

Nee, niet iedere pulsschakelaar heeft automatisch een potentiaalvrij contact. Sommige pulsschakelaars schakelen een spanning op hun uitgang, terwijl andere uitvoeringen alleen een afzonderlijk NO-contact sluiten.

Controleer daarom altijd of bij het product expliciet potentiaalvrij contact, droog contact, COM en NO of NO-relaiscontact wordt vermeld. Kies voor een mini-pulsdimmer, impulsrelais of domotica-ingang uitsluitend een pulsschakelaar die voldoet aan de technische eisen van de aangesloten module.

Livolo touch pulsschakelaar met potentiaalvrij contact

Wilt u direct een complete pulsschakelaar bestellen? De Livolo touch pulsschakelaars zijn ook verkrijgbaar als complete set met schakelmodule, metalen montageframe en bijpassende glazen afdekplaat. U kunt kiezen uit één of twee touchbedieningen en verschillende kleuren. De complete sets zijn geschikt voor montage in een standaard ronde inbouwdoos.

Bekijk alle complete Livolo touch pulsschakelaars.

De Livolo touch pulsschakelaar met potentiaalvrij contact werkt zonder nuldraad bij de schakelaar. Bij aanraking geeft de module een korte puls en sluit het normaal geopende maakcontact. Het contact levert zelf geen spanning aan het aangesloten apparaat.

De pulsschakelaar kan worden gebruikt voor geschikte domotica-ingangen, impulsrelais, toegangscontrolesystemen en andere apparaten die met een potentiaalvrij NO-contact worden bediend. Controleer altijd of de vereiste contactsoort en elektrische belasting overeenkomen met de specificaties van het aangesloten apparaat.

Livolo heeft een uitvoering met één touchbediening en een uitvoering met twee afzonderlijke touchbedieningen. De module wordt gecombineerd met een passend metalen frame en een Livolo glasplaat in wit, zwart, goud of grijs.

• Livolo enkele touch pulsmodule met potentiaalvrij contact
• Livolo dubbele touch pulsmodule met potentiaalvrij contact
  
  

Hoe sluit u een potentiaalvrij contact aan?

Controleer eerst of het aangesloten apparaat een NO-contact, NC-contact of wisselcontact nodig heeft. Raadpleeg daarvoor altijd de handleiding van het apparaat en het aansluitschema van de schakelaar of het relais.

Schakel vóór de werkzaamheden de juiste groep uit en controleer met een geschikte spanningstester of multimeter of de installatie spanningsloos is. Potentiaalvrij betekent alleen dat het schakelcontact zelf geen spanning levert. Op andere delen van de installatie kan nog steeds spanning aanwezig zijn.

De twee stuurdraden van het externe apparaat worden aangesloten op de daarvoor bestemde potentiaalvrije contactaansluitingen. De voeding van de schakelmodule blijft hiervan gescheiden en wordt uitsluitend aangesloten zoals aangegeven in het bijbehorende schema. Verbind een voedingsaansluiting nooit met het potentiaalvrije contact wanneer het aansluitschema dit niet uitdrukkelijk aangeeft.

Controleer daarnaast de maximaal toegestane schakelspanning en contactbelasting. Laat de installatie bij twijfel controleren of uitvoeren door een vakbekwame installateur.

Bekijk ook het aansluitschema voor een Livolo touch pulsschakelaar met potentiaalvrij contact.

Veelgestelde vragen over potentiaalvrije contacten

Wat betekent potentiaalvrij?

Potentiaalvrij betekent dat een schakelcontact zelf geen voedingsspanning afgeeft. Het contact maakt of verbreekt alleen een verbinding binnen een afzonderlijk extern circuit.

Is een droog contact hetzelfde als een potentiaalvrij contact?

Ja, met een droog contact wordt doorgaans hetzelfde bedoeld als met een potentiaalvrij contact. Beide termen beschrijven een schakelcontact dat zelf geen spanning levert.

Is potentiaalvrij hetzelfde als spanningsloos?

Nee. Het potentiaalvrije contact levert zelf geen spanning, maar op het externe circuit dat via het contact wordt geschakeld kan wel spanning staan. Potentiaalvrij betekent daarom niet dat de volledige installatie spanningsloos is.

Kan een potentiaalvrij contact 230 volt schakelen?

Dat kan alleen wanneer de fabrikant uitdrukkelijk aangeeft dat het contact geschikt is voor 230 volt en voor de betreffende belasting. Controleer altijd de maximale schakelspanning, stroom en het type belasting. Ga er nooit automatisch van uit dat ieder potentiaalvrij contact hiervoor geschikt is.

Waarvoor kan ik een potentiaalvrije pulsschakelaar gebruiken?

Een potentiaalvrije pulsschakelaar kan worden gebruikt voor compatibele mini-pulsdimmers, impulsrelais, inbouwdimmers en domoticamodules met een geschikte stuuringang. Controleer altijd het aansluitschema van de aangesloten module.