Bewegingsmelder met schakelaar kiezen, plaatsen en instellen
Een bewegingsmelder met schakelaar zorgt ervoor dat verlichting automatisch inschakelt wanneer er beweging wordt gedetecteerd. Vooral in een toilet, hal, overloop, trappenhuis, kelder of garage is dat praktisch. Maar een goede werking hangt sterk af van de plaats en instellingen van de sensor. Hoe groot moet het detectiebereik zijn? Wat doet de luxinstelling? Hoe lang blijft het licht branden? En waar plaatst u een bewegingssensor juist wel of niet? In deze gids leggen we uit hoe een inbouw bewegingsmelder werkt, hoe u hem instelt en welke uitvoering bij uw situatie past.
Wat is een bewegingsmelder met schakelaar?
Een bewegingsmelder met schakelaar combineert een lichtschakelaar en bewegingssensor in één inbouwproduct. Zodra de sensor beweging binnen het ingestelde bereik registreert, kan de aangesloten verlichting automatisch worden ingeschakeld.
Na de ingestelde schakeltijd gaat de verlichting weer uit wanneer er geen nieuwe beweging wordt gedetecteerd.
Dit is vooral handig in ruimtes waar verlichting vaak maar kort nodig is. U hoeft bij binnenkomst niet eerst naar de lichtschakelaar te zoeken en voorkomt dat verlichting onnodig blijft branden wanneer iemand de ruimte verlaat.
Bij onze inbouw bewegingsmelder kunt u de verlichting daarnaast altijd via de touchknop aan de voorkant bedienen. U combineert daarmee automatische detectie met directe handmatige bediening op de wand.
Bekijk de bewegingsmelders en schakelaars met bewegingssensor.
Bewegingsmelder, bewegingssensor en sensor schakelaar, is dat hetzelfde?
In zoekopdrachten worden verschillende woorden door elkaar gebruikt. Denk aan bewegingsmelder, bewegingssensor, sensor schakelaar, bewegingsschakelaar en lichtschakelaar met sensor.
Bij deze producten gaat het in de basis om hetzelfde principe: een sensor registreert beweging en gebruikt dat signaal om verlichting te schakelen.
Een aanwezigheidssensor is niet helemaal hetzelfde. Die is doorgaans ontwikkeld om ook kleinere bewegingen gedurende langere aanwezigheid waar te nemen. Dat kan bijvoorbeeld relevant zijn in een kantoor waar iemand langere tijd vrijwel stil achter een bureau zit.
Voor een gang, toilet, overloop of andere doorgangsruimte is een bewegingsmelder meestal een logische oplossing.
Waar plaatst u een bewegingsmelder?
De plaats van de sensor bepaalt voor een groot deel hoe prettig deze in dagelijks gebruik werkt.
Onze inbouw bewegingsmelder heeft een detectiehoek van 180 graden. De reactieafstand is instelbaar van ongeveer 0,5 tot 5 meter. U kunt daardoor zelf bepalen hoe ver de sensor in de ruimte moet reageren.
Meer bereik is niet automatisch beter.
Wanneer een bewegingsmelder bijvoorbeeld in een hal wordt geplaatst en op maximale afstand staat ingesteld, kan hij mogelijk ook reageren wanneer iemand langs de deuropening loopt terwijl diegene helemaal niet de hal in wil.
Door het detectiebereik terug te brengen, kunt u de sensor veel gerichter laten reageren.
Probeer de bewegingsmelder zo te plaatsen dat de ruimte waarin beweging moet worden geregistreerd goed voor de sensor ligt. Plaats hem niet onnodig achter een openstaande deur, groot meubel of ander obstakel dat het gewenste detectiegebied kan beperken.
Bewegingssensor als lichtschakelaar in het toilet
Een toilet is één van de interessantste toepassingen. U loopt naar binnen en de verlichting gaat automatisch aan. Na vertrek schakelt het licht vanzelf weer uit.
Daarbij zijn vooral drie instellingen belangrijk: het detectiebereik, de lichtgevoeligheid en de tijd waarin de verlichting ingeschakeld blijft.
Bij een klein toilet hoeft het bereik meestal niet maximaal te staan. Het belangrijkste is dat de bewegingsmelder iemand direct bij binnenkomst registreert en daarna voldoende beweging in de ruimte kan waarnemen.
De schakeltijd moet niet te kort worden ingesteld. Anders bestaat de kans dat het licht uitschakelt terwijl de ruimte nog wordt gebruikt.
Heeft het toilet een raam? Dan kunt u daarnaast met de luxinstelling bepalen of de verlichting overdag wel of niet automatisch moet inschakelen.
Bewegingsmelder in de hal of gang
Ook in een hal is automatische verlichting erg praktisch. U komt binnen met boodschappen in uw handen of loopt 's avonds door de woning en het licht schakelt vanzelf in.
Juist in een gang moet u goed kijken naar het detectiebereik.
Een sensor met een bereik van vijf meter is prettig in een lange gang, maar in een korte entree kan een veel kleiner bereik voldoende zijn. Door dit goed af te stellen voorkomt u dat verlichting wordt ingeschakeld door beweging buiten het deel van de woning waarvoor de melder bedoeld is.
Heeft u een lange gang met een hoek? Houd er rekening mee dat een wandgemonteerde sensor niet door een muur of om een hoek kan kijken. De vorm van de ruimte en de plaats van de sensor bepalen dus hoeveel van de looproute binnen het detectiegebied valt.
Bewegingsmelder bij een trap of overloop
Een overloop en trappenhuis zijn eveneens logische plaatsen voor automatische verlichting. U wilt daar vooral dat het licht al reageert wanneer u het detectiegebied binnenkomt.
Er zijn hiervoor verschillende oplossingen.
U kunt de normale plafond- of wandverlichting laten schakelen met een inbouw bewegingsmelder. Daarnaast bestaan er aparte vormen van trapverlichting met beweging- en nachtsensor, waarbij de verlichting zelf in of langs de wand wordt geïntegreerd.
Dat zijn twee verschillende toepassingen.
Zoekt u vooral een automatische vervanger voor een normale lichtschakelaar, dan is de bewegingsmelder met schakeluitgang de juiste richting. Wilt u juist subtiele verlichting langs de trap die automatisch reageert, dan is sensorverlichting een andere oplossing.
Hoe stelt u een bewegingsmelder goed in?
Een bewegingsmelder werkt pas echt prettig wanneer hij is afgestemd op de ruimte. Bij de huidige inbouw bewegingsmelder zijn drie instellingen bijzonder belangrijk:
- Detectieafstand – instelbaar van ongeveer 0,5 tot 5 meter.
- Luxwaarde – instelbaar van ongeveer 0,6 tot 2000 lux.
- Schakeltijd – instelbaar van ongeveer 8 tot 300 seconden.
Daarnaast heeft de sensor een detectiehoek van 180 graden.
Begin niet automatisch met alle instellingen op maximaal. Stel eerst het gebied af waarin de melder werkelijk beweging moet registreren en pas daarna de tijd en lichtsterkte aan.
Dat geeft in de praktijk een veel beter resultaat.
Wat betekent de luxinstelling van een bewegingsmelder?
De luxinstelling bepaalt bij welke hoeveelheid omgevingslicht de bewegingsmelder de verlichting mag inschakelen.
Dat is iets anders dan het detecteren van beweging.
De sensor kan dus wel beweging registreren, maar afhankelijk van de ingestelde luxwaarde besluiten dat het nog licht genoeg is en de lamp niet hoeft te worden ingeschakeld.
Bij onze bewegingsmelder is deze waarde instelbaar van 0,6 tot 2000 lux.
Een lage instelling betekent dat de automatische verlichting vooral bij weinig omgevingslicht actief wordt. Met een hogere instelling kan de verlichting ook bij een lichtere ruimte worden ingeschakeld.
Dat maakt een groot verschil tussen bijvoorbeeld een toilet zonder raam en een lichte hal met grote ramen.
In een toilet zonder natuurlijk licht wilt u vaak dat de lamp ongeacht het tijdstip betrouwbaar inschakelt. In een lichte gang kan het juist prettig zijn wanneer de verlichting overdag uit blijft.
Wat doet de schakeltijd?
De schakeltijd bepaalt hoe lang de verlichting na detectie ingeschakeld blijft.
Bij de bewegingsmelder is deze tijd instelbaar van ongeveer 8 tot 300 seconden.
Een heel korte tijd kan handig lijken omdat verlichting dan snel uitschakelt, maar is niet in iedere ruimte prettig. In een toilet of berging kan de verlichting dan al uitschakelen terwijl iemand nog aanwezig is.
Een te lange tijd heeft het tegenovergestelde effect: het licht blijft nog minuten branden terwijl de ruimte al leeg is.
De beste instelling is daarom afhankelijk van het gebruik van de ruimte.
Voor een korte doorgang kan een relatief korte nalooptijd voldoende zijn. Voor een toilet, garage of ruimte waar iemand wat langer verblijft, kiest u meestal meer tijd.
Waarom schakelt een bewegingsmelder overdag in?
Wanneer de verlichting ook overdag inschakelt terwijl dat niet de bedoeling is, hoeft er niet direct iets defect te zijn.
Controleer eerst de luxinstelling.
Staat de lichtdrempel hoog ingesteld, dan mag de bewegingsmelder de verlichting ook inschakelen wanneer er al behoorlijk wat omgevingslicht aanwezig is.
Verlaag de instelling en test opnieuw.
Let daarbij ook op de plaats van de sensor. De lichtsterkte bij de bewegingsmelder kan anders zijn dan midden in de ruimte. Een sensor in een donkere hoek kan bijvoorbeeld een andere hoeveelheid licht meten dan u op basis van de rest van de kamer verwacht.
Waarom schakelt een bewegingssensor te vaak in?
Een veelvoorkomende oorzaak is een te groot ingesteld detectiebereik.
Stel dat een bewegingsmelder naast een deuropening zit en ook beweging in de naastgelegen gang registreert. Dan gaat het licht iedere keer aan wanneer iemand passeert, zelfs wanneer die persoon de ruimte niet binnengaat.
Breng in dat geval het reactiegebied terug.
Controleer daarnaast of de gekozen locatie logisch is. De sensor moet beweging waarnemen waar u dat wilt, maar zo min mogelijk verkeer buiten die zone meenemen.
Met een instelbaar bereik van 0,5 tot 5 meter kunt u dit veel preciezer afstemmen dan wanneer een bewegingsmelder altijd op zijn maximale bereik werkt.
Waarom gaat de verlichting te snel uit?
Controleer in dat geval eerst de ingestelde schakeltijd.
Wanneer de tijd erg kort staat ingesteld, kan het licht uitschakelen zodra gedurende korte tijd geen nieuwe beweging wordt geregistreerd.
Verleng de schakeltijd en test opnieuw.
Kijk ook naar het detectiegebied. Staat iemand tijdens gebruik buiten het gebied waar de sensor goed kan waarnemen, dan ontvangt de melder geen nieuwe beweging waarmee de ingestelde tijd opnieuw kan worden gestart.
Het probleem hoeft dus niet alleen in de tijdinstelling te zitten; de plaats en het bereik spelen eveneens mee.
Bewegingssensor met stopcontact combineren
Een bewegingsmelder hoeft niet altijd als losse schakelaar op de wand te zitten. Er zijn combinaties waarbij een bewegingsmelder en een wandcontactdoos samen onder één glazen afdekraam worden geplaatst.
Zo krijgt u automatische bediening van de verlichting én een normaal stopcontact op dezelfde plaats.
Bij deze combinatie zijn twee inbouwdozen nodig: één positie voor de bewegingsmelder en één positie voor de wandcontactdoos.
Dit kan bijvoorbeeld interessant zijn in een hal, garage, bijkeuken of andere ruimte waar zowel automatische verlichting als een stroomaansluiting gewenst is.
Bekijk hiervoor de bewegingsmelders en combinaties met wandcontactdoos.
Bewegingsmelder inbouwen in een bestaande inbouwdoos
De complete inbouw bewegingsmelder is bedoeld voor montage in een inbouwdoos en kan daardoor op veel plaatsen worden toegepast waar anders een normale schakelaar zou zitten.
De huidige uitvoering heeft een module-inbouwdiepte van ongeveer 33 mm en is bedoeld voor een inbouwdoos met voldoende diepte. De productgegevens geven hiervoor een inbouwdoos van minimaal ongeveer 40 mm aan.
De uitvoering kan in ronde en vierkante inbouwdozen worden gemonteerd en is horizontaal of verticaal toe te passen.
Controleer bij vervanging van bestaand schakelmateriaal altijd eerst welke bedrading aanwezig is. Niet iedere bewegingsmelder of combinatie heeft dezelfde aansluiting.
Gebruik daarom altijd het aansluitschema van het exacte product.
Bewegingsmelder aansluiten in grote lijnen
Werken aan een 230V-installatie vraagt om zorgvuldigheid. De montage van een inbouw bewegingsmelder verloopt in grote lijnen als volgt:
- Schakel de betreffende groep uit en controleer dat de installatie spanningsloos is.
- Verwijder de bestaande schakelaar wanneer u deze vervangt en controleer de aanwezige bedrading en inbouwdoos.
- Monteer het bevestigingsframe op de inbouwdoos.
- Sluit de bewegingsmelder aan volgens het aansluitschema van de gekozen uitvoering.
- Plaats de module in het bevestigingsframe en monteer het glazen afdekraam.
- Schakel de spanning weer in en stel detectieafstand, luxwaarde en schakeltijd af op de ruimte.
Twijfelt u over de aanwezige bedrading of aansluiting, laat de installatie dan door een elektricien uitvoeren.
De juiste schema's vindt u op onze pagina met aansluitschema's.
Kan een bewegingsmelder een normale lichtschakelaar vervangen?
Dat kan in veel situaties, maar controleer altijd de installatie en het exacte product.
Bij een bewegingsmelder is niet alleen het schakelen van de lamp belangrijk. De sensor zelf heeft elektronica en instellingen die bij de aansluiting horen.
Ga daarom niet uitsluitend uit van het feit dat er momenteel een normale schakelaar zit.
Controleer vooraf de bedrading, het beschikbare type inbouwdoos en het aansluitschema.
Wilt u weten welk type lichtschakelaar bij een andere situatie hoort? Lees dan ook welke lichtschakelaar u nodig heeft.
Is een bewegingsmelder geschikt voor LED-verlichting?
De huidige bewegingsmelders zijn geschikt voor LED- en halogeenverlichting.
Let daarbij altijd op de minimale en maximale belasting van de gekozen uitvoering. Voor de complete huidige 1-voudige bewegingsmelders wordt een minimale belasting van meer dan 5 watt aangegeven en een maximale belasting onder 1000 watt.
Controleer deze waarden nogmaals op de exacte productpagina wanneer u de sensor combineert met een specifieke lichtgroep. Productuitvoeringen en combinaties kunnen verschillende specificaties hebben.
Automatische bewegingssensor altijd handmatig bedienen met de touchknop
Een belangrijk voordeel van onze inbouw bewegingsmelder is dat de automatische bediening u niet beperkt. Op de voorkant zit een touchknop waarmee u de aangesloten verlichting altijd handmatig kunt in- of uitschakelen. Daarmee kunt u, wanneer u dat wilt, de automatische werking van de sensor handmatig overbruggen.
Overdag toch extra licht nodig?
Stel dat u de luxwaarde zo hebt ingesteld dat de verlichting pas bij schemering of wanneer het donker genoeg is automatisch inschakelt. Overdag kan de sensor dan beweging registreren zonder de lamp aan te zetten. Wilt u bijvoorbeeld overdag het toilet schoonmaken en heeft u toch extra licht nodig? Dan tikt u eenvoudig op de touchknop aan de voorkant en schakelt u de verlichting handmatig in.
's Avonds juist geen licht?
Het werkt ook andersom. Wanneer het 's avonds donker genoeg is, kan de sensor de verlichting automatisch inschakelen zodra hij beweging detecteert. Wilt u de ruimte op dat moment juist donker houden, bijvoorbeeld omdat u alleen sfeerverlichting of kaarslicht wilt gebruiken? Dan kunt u de verlichting met de touchknop handmatig uitschakelen.
U combineert zo automatische verlichting met directe bediening op de wand. U bepaalt dus niet alleen via bereik, luxwaarde en schakeltijd hoe de sensor werkt, maar kunt de verlichting ook altijd zelf aan- of uitzetten wanneer de situatie daarom vraagt.
De glasplaat kan bovendien worden gecombineerd met het overige schakelmateriaal in dezelfde ruimte. De uitvoeringen zijn verkrijgbaar in wit, zwart, grijs en goud.
Bewegingsmelder of slimme bewegingssensor?
Automatisch betekent niet automatisch hetzelfde als Smart Home.
Een gewone bewegingsmelder kan zelfstandig verlichting schakelen zodra hij beweging detecteert. Daar is geen app of automatiseringsplatform voor nodig.
Een slimme sensor wordt doorgaans gebruikt als ingang voor bredere automatiseringen, bijvoorbeeld om meerdere apparaten of scènes aan te sturen.
Voor iemand die simpelweg wil dat de verlichting in een toilet, hal of berging vanzelf aan- en uitgaat, is een normale inbouw bewegingsmelder vaak al voldoende.
Wilt u juist verschillende Smart Home-apparaten onderling laten reageren, dan is dat een andere toepassing.
Voor welke ruimtes is een bewegingsmelder interessant?
Een sensor schakelaar is vooral nuttig op plaatsen waar u vaak binnenkomt, kort verblijft en de verlichting gemakkelijk vergeten kan worden.
Denk aan een toilet, hal, gang, overloop, kelder, berging, bijkeuken of garage.
In een woonkamer of slaapkamer is automatische inschakeling niet altijd gewenst. Daar kan een normale schakelaar of dimmer prettiger zijn, omdat u zelf wilt bepalen wanneer en hoe fel de verlichting brandt.
Kijk dus niet alleen naar de techniek, maar vooral naar hoe u een ruimte dagelijks gebruikt.
Zo kiest u de juiste bewegingsmelder
Begin bij de ruimte en niet bij de sensor.
Bepaal eerst waar iemand de ruimte binnenkomt en waar beweging gedetecteerd moet worden. Kijk vervolgens hoeveel meter bereik nodig is en of de sensor rekening moet houden met daglicht.
Bepaal daarna hoe lang de verlichting na beweging moet blijven branden.
Wilt u naast automatische bediening ook handmatig kunnen schakelen, dan is de touchbediening op de voorkant een belangrijk voordeel: u kunt de verlichting op ieder gewenst moment zelf aan- of uitzetten.
En wilt u op dezelfde plaats ook een stopcontact, dan kan een combinatie onder één afdekraam interessanter zijn dan twee losse oplossingen.
Bekijk alle bewegingsmelders en sensor schakelaars.
Veelgestelde vragen over bewegingsmelders
Wat is een bewegingsmelder met schakelaar?
Een bewegingsmelder met schakelaar detecteert beweging en kan daarmee automatisch de aangesloten verlichting inschakelen. Na een ingestelde tijd zonder nieuwe beweging schakelt het licht weer uit.
Wat is het verschil tussen een bewegingsmelder en bewegingssensor?
De termen worden bij verlichting vaak voor hetzelfde soort product gebruikt. Beide verwijzen naar een sensor die beweging detecteert en op basis daarvan een functie kan activeren.
Waar kan ik een bewegingsmelder het beste plaatsen?
Plaats hem waar de sensor de belangrijkste looproute goed kan waarnemen. Een hal, toilet, gang, overloop, kelder en garage zijn veelgebruikte plaatsen. Houd rekening met deuren, meubels en het gewenste detectiebereik.
Hoe ver detecteert de bewegingsmelder?
Bij de huidige inbouwuitvoering is de reactieafstand instelbaar van ongeveer 0,5 tot 5 meter.
Welke detectiehoek heeft de bewegingssensor?
De huidige inbouw bewegingsmelder heeft een detectiehoek van 180 graden.
Hoe lang blijft het licht aan na beweging?
De schakeltijd is bij de huidige uitvoering instelbaar van ongeveer 8 tot 300 seconden.
Wat betekent lux op een bewegingsmelder?
De luxwaarde bepaalt bij welke hoeveelheid omgevingslicht de sensor de verlichting mag inschakelen. Hiermee kunt u bijvoorbeeld voorkomen dat de verlichting bij voldoende daglicht onnodig aangaat.
Kan ik een bewegingsmelder in het toilet gebruiken?
Ja. Een toilet is juist een praktische toepassing omdat het licht automatisch kan inschakelen bij binnenkomst en na vertrek weer uitschakelt.
Kan een bewegingssensor in een normale inbouwdoos?
De huidige inbouw bewegingsmelder is geschikt voor montage in ronde en vierkante inbouwdozen. Controleer wel of de inbouwdoos voldoende diep is voor de gekozen module.
Kan ik een bewegingsmelder met een stopcontact combineren?
Ja. Er zijn combinaties waarbij een bewegingsmelder en wandcontactdoos naast elkaar onder één glazen afdekraam worden geplaatst. Voor deze combinatie zijn twee inbouwdozen nodig.
Is een bewegingsmelder geschikt voor LED?
De huidige bewegingsmelders zijn geschikt voor LED- en halogeenverlichting. Controleer altijd de minimale en maximale belasting van de exacte uitvoering.
Kan ik de automatische bewegingssensor handmatig aan- of uitzetten?
Ja. Met de touchknop op de voorkant kunt u de verlichting altijd handmatig in- of uitschakelen. Dat is bijvoorbeeld handig wanneer de luxinstelling overdag automatisch inschakelen voorkomt maar u tijdelijk extra licht wilt, of wanneer de sensor 's avonds automatisch inschakelt terwijl u het licht juist uit wilt laten.
